• Sütün Koyulaştırılması (Evaporasyon)

    Sütün Koyulaştırılması (Evaporasyon)


    Sütte kuru madde dışında kalan miktar sudur. Toplam kuru maddeyi % 12 olarak
    kabul edersek % 88’i sudur. Evaporasyon işlemi, su miktarını azaltarak kuru madde
    miktarını % 25-50’ye kadar yükseltme esasına dayanır.
    Süt ürünleri endüstrisinde süt, yağsız süt ve peyniraltı suyu gibi ürünlerin
    konsantresinde kullanılan evaporasyon işlemi kurutmanın da ilk aşamasıdır. Süt konsantre
    edilmeksizin doğrudan kurutulacak olursa daha büyük kurutma kapasitesi ve daha fazla
    enerji gerekmektedir. Evapore sütten üretilen süttozu daha az hava absorbe eden büyük toz
    partiküllerini içerir ve uzun depolama süresine sahiptir. Konsantre edilmeksizin doğrudan
    yapılan kurutmalarda elde edilen tozların kalitesi de daha düşük olmaktadır.
    Evaporasyon, süt endüstrisinde suyun çözeltiden buharlaştırılarak uzaklaştırılmasıdır.
    Bunun için ısı gereklidir ancak süt ısıya karşı duyarlıdır ve kolayca artan ısıyla beraber zarar
    görmektedir. Bu nedenle evaporasyon vakum altında 65-70 °C sıcaklıkta
    gerçekleştirilmektedir.
    Üründeki suyun evaporasyonla uzaklaştırılması sürekli ısı ilavesi ve ürünün
    üzerindeki doymuş ya da nemli havanın değiştirilmesi (çekilmesi) ile sağlanmaktadır. Bu ise
    sıvının üzerindeki havanın itilmesi veya vakum ortamında basıncın düşürülmesi ile
    mümkündür. Sütün koyulaştırılması da bu prensibe dayanmaktadır. Vakum-kondensasyon
    bölümlerinden oluşan sistemlerde soğutma suyu kondensasyon (yoğuşturma) için gereklidir.
    Buhar fazı ile soğuk su fazı karşılaştığında buhar kondens hâle gelir.
    Süttozu üretiminde süt, evaporatörlerde % 40-50 kuru maddeye kadar
    koyulaştırılmaktadır. Bu amaçla modern süt sanayisinde tek ve özellikle de çok etkili düşen
    film evaporatörler kullanılmaktadır.
    Evaporatörlerin çalışma prensibi: Çözeltiden su buharlaştırılması için büyük
    miktarda enerjiye gereksinim vardır. Bu enerji buhardan sağlanır. Buhar ve
    ürünün dolaştığı tüpler yatay veya dikey olabilir ve buhar tüpler içinde ya da
    dışında dolaşabilir. Çoğu durumda ürün dikey tüpün içinde sirküle edilirken
    buhar dışarıdan uygulanır.

Comments are closed.